“Het is maar een afgesloten leiding met wat vloeistof erin… Wat kan daar nou misgaan?”
Meer dan je denkt. We besteden in de procesindustrie veel aandacht aan hoge drukken. Compressoren, reactoren, pompen… alles wordt zorgvuldig ontworpen om de juiste druk te weerstaan. Maar soms is de grootste drukopbouwer helemaal geen pomp.
Soms is het gewoon… de zon.
Een ogenschijnlijk onschuldige situatie
Stel je een stuk leiding voor tussen twee afsluiters. Tijdens onderhoud wordt de leiding volledig gevuld met vloeistof en beide afsluiters worden gesloten. Alles lijkt veilig. Tot de zon besluit mee te doen. Terwijl de buitentemperatuur stijgt en de leiding wordt verwarmd door zonnestraling, warmt ook de opgesloten vloeistof op. En daar zit precies het probleem. Vloeistoffen zetten uit als ze warmer worden. Normaal gesproken geen enkel probleem. Er is immers ruimte om uit te zetten. Maar in een volledig afgesloten leiding is er geen ruimte.
Geen luchtbel.
Geen expansievat.
Geen ontsnappingsroute.
Alleen… druk.
De kleinste PSV van de plant
Daarom zie je op veel installaties een klein ventiel dat vaak nauwelijks opvalt: de Thermal Relief Valve (TRV). Niet spectaculair. Niet groot. Maar misschien wel één van de slimste beveiligingen in de installatie. De TRV hoeft geen enorme processtroom af te voeren zoals een gewone PSV. Hij hoeft alleen de kleine hoeveelheid vloeistof af te laten die ontstaat doordat de vloeistof uitzet tijdens opwarming. Klein ventiel. Groot effect.
Wat ik mooi vind aan dit soort onderwerpen, is dat ze laten zien dat procesveiligheid niet alleen draait om het proces zelf. Soms komt het grootste risico van buiten.
Van de omgeving.
Van het weer.
Van iets waar niemand tijdens de nachtdienst nog aan denkt.
De zon verschijnt namelijk niet op een P&ID. Maar ze doet wel gewoon mee.
Engineering is vooruitdenken
Een Thermal Relief Valve wordt hopelijk nooit echt “nodig”.
En dat is precies de bedoeling.
Goede engineering gaat niet alleen over het oplossen van problemen. Het gaat vooral over het voorkomen van problemen waarvan je hoopt dat niemand ooit merkt dat je eraan hebt gedacht.
Of, zoals ik het graag zeg:
“De beste beveiliging is degene waarvan iedereen denkt dat hij overbodig is… totdat hij dat ineens niet meer blijkt te zijn.”
Ing. T